Margareta
Een eerbetoon aan Mariet Verberkt en onze Venlose Sinti/Roma kinderen, slachtoffers in de 2de Wereld Oorlog
Aanleiding
Mariet Verberkt was dé belangrijkste cultuurhistorica van de gemeente Venlo. Zij heeft ook over de oorlogstijd in Venlo geschreven. Uit Venlo werden veel Joodse medeburgers gedeporteerd, maar minder bekend is dat ook zigeuners (Sinti) van de Kleine Hei gedeporteerd werden omdat ze niet-Arisch waren. Onder hen een zuigeling van twee maanden oud, Margaretha Pommée. Niemand beschermde het kleintje toen het op dinsdag 16 mei 1944 met zeven broertjes en zusjes, haar ouders en de andere Sinti-zigeuners door de Venlose politie uit hun woonwagens werden gedreven. De tocht ging naar het politiebureau aan de Lohofstraat en nog dezelfde dag werden de Sinti naar Westerbork gedeporteerd. Kort daarna werden Margaretha, haar broertjes en zusjes en moeder Anna Pommée-Steinbach in Auschwitz-Birkenau vergast. Vader Pommée kwam later in het werkkamp Mittelbau-Dora om het leven.
Mariet Verberkt heeft tot op het einde van haar leven gestreden voor de erkenning van dit oorlogsleed van Sinti Roma uit Venlo. Bijzonder pijnlijk trof haar dat geen enkelen naam, zelfs niet van een kind, erkend en genoemd werd bij de jaarlijkse Dodenherdenking. Margareta, het jongste oorlogsslachtoffer, werd de geuzennaam voor Mariet en vele anderen die haar steunden in haar strijd om erkenning. Pas op haar sterfbed kreeg Mariet de toezegging van de burgemeester van de gemeente Venlo dat de naam van Margaretha bij de jaarlijkse Dodenherdenking op 4 mei zal worden uitgesproken.
Lisa Weiss, na de oorlog op de Klein Hei geboren, is een van de steunpilaren van Mariet geweest in deze tijd. Samen hebben ze gesproken en gedroomd over een project waardoor iedereen alles kan weten en alle namen worden uitgesproken. Langzaam is dit idee verder uitgegroeid en is het plan groter geworden. Door Mariet’s hechte samenwerking met het archief wordt de landelijke tentoonstelling ‘Oorlogskind’ in augustus 2011 in het archief van Venlo geëxposeerd.
Mariet en Lisa hebben samen gebrainstormd over extra Venlose elementen die kunnen worden toegevoegd aan de tentoonstelling ‘Oorlogskinderen’. Zo heeft Mariet gevraagd om muziek te schrijven voor Margareta en andere oorlogskinderen en aan Venlose schoolkinderen te vertellen over wat er gebeurd is. Lisa heeft dit uitgewerkt en ook haar oom Zoni bij het verhaal betrokken. Door Mariet’s toch nog onverwachte en snelle dood leek in eerste instantie een einde te komen aan de plannen. Met behulp van het Venlose archief en vele anderen willen we de ideeën van Mariet toch uitvoeren, als een verdiend eerbetoon.
We blijven niet bij een lokale editie van het verhaal van Margareta. Margareta verdient op een veel grotere schaal aandacht. De laatste zin van de indrukwekkende redevoering van de Nederlandse Sinto Zoni Weisz voor de Bundestag op 27 januari 2011 in Berlijn is hoop- en liefdevol en luidt " We moeten ze blijven herdenken, we moeten de boodschap van verdraagzaamheid blijven uitdragen en we moeten blijven bouwen aan een betere wereld zodat onze kinderen in vrede en veiligheid kunnen leven".
Lisa Weiss (Sintezza Betje van Susteren) wil deze boodschap uitdragen. In haar nieuwe album is “Margareta” de titelsong.
Idee
De tentoonstelling ‘Oorlogskinderen’ vormt de aanleiding voor het creëren van een blijvende gedachtenis aan Margareta en alle Sinti / Roma families die geleden hebben in de 2de oorlog in Venlo. Hierbij speciale aandacht voor de kinderen.
Activiteiten
1. Opzetten van een programma voor Venlose schoolkinderen, dit programma wordt uitgevoerd door Lisa Weiss; Dit wordt uitgewerkt voor schoolkinderen in Nederland;
2. Productie van een speciale herdenkings CD, met een speciaal boekje, geënt op de Limburgse en Venlose situatie;
3. Productie van het album Margareta; 4. Met het CD-album Margaretha hebben we een landelijk bereik;
Documentaire film: We zijn met filmers de mogelijkheid aan het bekijken om een documentaire film te maken over Margretha.
Hoe kon het zijn dat medeburgers van Joodse afkomst en de Sinti zonder enig protest en met medeweten van de overheid werden gedeporteerd en een gewisse dood tegemoet gingen. Kamp Westerbork was slechts een tijdelijke stop naar hun vernietiging in de gaskamers van o.a. Auschwitz.
Video clip: Will Falize heeft een script geschreven voor de clip Margaretha. Met het werven van sponsors/subsidienten kunnen we deze clip realiseren.
Ondersteuning: Voor de uitvoering van het project Margaretha heeft de gemeente Venlo en het Nederlands Instituut Sinti en Roma een subsidie toegekend. De gemeente Venlo motiveert dat als volgt: "...de activiteiten onderscheiden zich door eein bijzonder karakter: zij zijn gericht op een nauwelijks benoemd stuk van de Venlose geschiedenis ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. De bijdrage van Lisa Weiss en de CD-single maakt dat Venlose jongeren die participeren aan het educatief op een eigentijdse wijze worden geconfronteerd met dit stuk historie. Het educatief project van Sinti Music en de uitgave van de CD-single geven een meerwaarde aan de tentoonstelling van het gemeentearchief" (De tentoonstelling "Oorlogskinderen").
